قرارداد طراحی سایت باید قبل از امضا شش چیز را روشن کند: دقیقاً چه چیزی ساخته می‌شود (با فهرست امکانات پیوست)، چه زمانی و با چه شرطی تحویل می‌شود، پول در برابر کدام تحویلی پرداخت می‌شود، دامنه و هاست و کد و دسترسی مدیریت مال کیست، پشتیبانی بعد از تحویل دقیقاً شامل چه چیزهایی است، و اگر همکاری نیمه‌کاره ماند چه می‌شود. هر بندی که این شش مورد را مبهم بگذارد، بعداً به اختلاف می‌رسد.
این نوشته متن آماده برای پرکردن نیست و جای مشاورهٔ حقوقی را هم نمی‌گیرد. یک چک‌لیست عملی است از سمت کارفرما؛ بندهایی که موقع خواندن قرارداد باید دنبالشان بگردید و اگر نبودند، اضافه‌شدنشان را بخواهید.
چرا «نمونه قرارداد طراحی سایت» کافی نیست؟
بیشتر کسانی که دنبال نمونه قرارداد طراحی سایت می‌گردند، یک فایل آماده می‌خواهند. مشکل این است که بخش حقوقیِ قرارداد معمولاً شبیه هم است؛ اختلاف‌ها تقریباً همیشه از بخش فنی شروع می‌شوند. «طراحی سایت فروشگاهی» در یک قرارداد یعنی ده صفحه و یک درگاه پرداخت، در قرارداد دیگر یعنی پنل انبار و باشگاه مشتریان. اگر این تفاوت روی کاغذ نیامده باشد، هر دو طرف با حسن نیت دربارهٔ دو چیز متفاوت حرف می‌زنند.
پس به‌جای متن آماده، بدانید کدام بندها باید باشند و هر کدام چقدر باید دقیق باشد.
چک‌لیست بندهای اصلی قرارداد طراحی سایت
۱. شرح کار و فهرست امکانات به‌صورت پیوست
مهم‌ترین بخش قرارداد، پیوست فنی آن است. فهرست صفحه‌ها، امکانات، نقش‌های کاربری، فرم‌ها، زبان‌ها و هر اتصال بیرونی (پیامک، درگاه، نرم‌افزار حسابداری) باید جدا و شماره‌دار نوشته شود. هر چیزی که در این فهرست نیست، در عمل جزو پروژه نیست. اگر نیازتان هنوز روشن نیست، اول جلسهٔ نیازسنجی بگذارید و بعد قرارداد ببندید؛ هفت سؤالی که پیش از سفارش نرم‌افزار سفارشی باید بپرسید برای همین مرحله نوشته شده است.
۲. تحویل‌دادنی‌ها
بنویسید در پایان کار چه چیزهایی به شما تحویل می‌شود: سایت روی دامنهٔ اصلی، دسترسی مدیر کل، فایل‌های طرح گرافیکی، کد منبع یا نسخهٔ پشتیبان کامل، و آموزش کار با پنل. آموزش را دست‌کم نگیرید؛ سایتی که کارمندتان نتواند محتوایش را عوض کند، چند ماه بعد کهنه می‌شود.
۳. زمان‌بندی و چیزهایی که آن را متوقف می‌کند
تاریخ تحویل بدون شرط معنا ندارد. بخش بزرگی از تأخیرها از طرف کارفرماست: محتوا دیر می‌رسد، تأیید طرح هفته‌ها طول می‌کشد. قرارداد منصفانه می‌گوید زمان پروژه از چه لحظه‌ای شروع می‌شود (مثلاً از دریافت پیش‌پرداخت و محتوای اولیه)، کدام انتظارها از شمارش زمان کم می‌شود، و اگر تأخیر از طرف مجری بود چه پیامدی دارد. برای اینکه حدود زمانی را بشناسید، در زمان نگارش (مهر ۱۴۰۵) یوتا برای سایت وردپرسی حدود ۱۰ تا ۳۰ روز کاری و برای سایت اختصاصی حدود ۴۵ روز کاری در نظر می‌گیرد و زمان تحویلِ هر پلن هم جداگانه روی کارتِ همان پلن در صفحهٔ طراحی سایت یوتا آمده است.
۴. پرداخت مرحله‌ای، گره‌خورده به تحویل
پرداخت را به تاریخ تقویم گره نزنید؛ به تحویلِ قابل‌دیدن گره بزنید. مثلاً یک قسط با عقد قرارداد، یک قسط با تأیید طرح گرافیکی، یک قسط با تحویل نسخهٔ آزمایشی و قسط آخر با پذیرش نهایی. این‌طوری هر دو طرف انگیزهٔ جلو بردن کار را دارند: کارفرما جلوتر از کار پول نمی‌دهد و مجری هم برای کارِ تحویل‌شده منتظرِ پولش نمی‌ماند.
۵. تعداد دورهای اصلاح طرح
«تا رضایت کامل» در قرارداد جملهٔ قشنگی است، ولی قابل اجرا نیست. بنویسید طرح گرافیکی چند دور اصلاح دارد و تغییرِ بعد از تأیید نهایی چطور حساب می‌شود. در روال یوتا، ساخت سایت تنها وقتی شروع می‌شود که طرح گرافیکی تأیید نهایی کارفرما را گرفته باشد؛ همین نقطهٔ تأیید است که باید در قرارداد ثبت شود.
۶. مالکیت دامنه، هاست، کد و دسترسی مدیریت
این بند را هرگز مبهم نپذیرید. دامنه باید به نام خودتان ثبت شود و دسترسی هاست و کد و پنل مدیریت در پایان پروژه به شما تحویل داده شود. اگر شرکتی این موضوع را مبهم می‌گذارد، شما مالک سایتتان نیستید و روز جدایی هزینهٔ سنگینی می‌دهید. لایسنس قالب‌ها و افزونه‌های پولی هم باید روشن باشد: به نام چه کسی خریده می‌شود و تمدیدش با کیست.
۷. مسئولیت محتوا
چه کسی متن صفحه‌ها را می‌نویسد؟ عکس محصولات را چه کسی تهیه می‌کند؟ چند صفحه یا چند محصول را مجری وارد می‌کند؟ اگر این بند نباشد، سایت آماده تحویل می‌شود ولی خالی است، و هر دو طرف فکر می‌کنند کار دیگری بوده.
۸. سئو: داخل قرارداد هست یا نیست؟
بنویسید کدام کارهای پایهٔ سئو در خود طراحی انجام می‌شود: ساختار آدرس‌ها، عنوان و توضیحات متا، سایت‌مپ، دادهٔ ساختاریافته، سرعت و نسخهٔ موبایل. این‌ها را بعد از تحویل نمی‌شود راحت وصله کرد. پروژهٔ سئوی مستمر (تحقیق کلمات کلیدی، تولید محتوا، لینک‌سازی) معمولاً قرارداد یا بخش جداگانه دارد؛ پایین‌تر به آن می‌رسیم.
۹. پشتیبانی و گارانتی
بیشترین نارضایتی مشتریان طراحی سایت از همین‌جا شروع می‌شود. سه چیز را مکتوب کنید: مدت پشتیبانی، اینکه چه چیزی پشتیبانی محسوب می‌شود (سرور، امنیت، رفع خطا، به‌روزرسانی، پشتیبان‌گیری) و چه چیزی سفارش جدید است (صفحه یا قابلیت تازه)، و زمان پاسخ‌گویی. برای مقایسه، در زمان نگارش پلن‌های آرتا، وستا و نیتای طراحی سایت یوتا ۱۲ ماه پشتیبانی فنی دارند. برای اینکه بدانید پشتیبانی خوب در عمل چه شکلی دارد، راهنمای پشتیبانی و نگهداری سایت را ببینید.
۱۰. شرایط هاست
حجم هاست، محل سرور، مسئول تمدید، هزینهٔ سال دوم به بعد و نحوهٔ پشتیبان‌گیری را بنویسید. اگر هاست را مجری می‌دهد، شرط کنید که در صورت جدایی، انتقال کامل سایت و پشتیبان آخر بدون گروکشی انجام شود.
۱۱. تست و پذیرش نهایی
«تحویل» باید یک رویداد مشخص باشد، نه یک حس. بنویسید سایت روی چه دستگاه‌ها و مرورگرهایی تست می‌شود، شما چند روز برای بررسی و اعلام ایراد وقت دارید، و اگر در این مدت ایرادی اعلام نشد، پروژه پذیرفته‌شده حساب می‌شود. ایرادی که با فهرست امکانات پیوست نمی‌خواند، باید رفع شود؛ خواستهٔ تازه، سفارش جدید است.
۱۲. فسخ و تحویل کار نیمه‌تمام
هیچ‌کس با فکر جدایی قرارداد نمی‌بندد، ولی همین بند است که روز سخت به کار می‌آید. روشن کنید اگر یکی از طرفین کار را ادامه نداد، پول پرداخت‌شده چطور با کار انجام‌شده تسویه می‌شود و کدام فایل‌ها و دسترسی‌ها به شما می‌رسد.
۱۳. محرمانگی
اگر اطلاعات مشتریان، قیمت‌های خرید یا فرایندهای داخلی‌تان را در اختیار مجری می‌گذارید، بند محرمانگی لازم است؛ هم برای اطلاعات پروژه و هم برای دسترسی‌هایی که در طول کار رد و بدل می‌شود.
جدول خلاصه: هر بند چرا مهم است و نشانهٔ خطرش چیست
| بند | چرا مهم است | نشانهٔ خطر |
|---|---|---|
| شرح کار و پیوست امکانات | مبنای همهٔ اختلاف‌های بعدی است | یک خط کلی مثل «طراحی سایت فروشگاهی کامل» |
| تحویل‌دادنی‌ها | معلوم می‌کند در پایان دقیقاً چه دارید | اشاره‌ای به دسترسی مدیر کل یا آموزش نشده |
| زمان‌بندی | تأخیر هر دو طرف را قابل سنجش می‌کند | تاریخ تحویل بدون نقطهٔ شروع و بدون شرط |
| پرداخت مرحله‌ای | پول را به پیشرفت واقعی گره می‌زند | پرداخت تمام یا بیشتر مبلغ پیش از دیدن کار |
| دورهای اصلاح طرح | جلوی کش‌آمدن بی‌پایان طراحی را می‌گیرد | «تا رضایت کامل» بدون تعریف |
| مالکیت دامنه، هاست و کد | تعیین می‌کند سایت واقعاً مال شماست یا نه | دامنه به نام شرکت طراح ثبت می‌شود |
| مسئولیت محتوا | سایت را از «آماده ولی خالی» نجات می‌دهد | هیچ اشاره‌ای به ورود محتوا و محصول نشده |
| سئوی پایه | کارهایی که بعداً وصله نمی‌شوند | «سئو شده» بدون فهرست کار |
| پشتیبانی | مرز پشتیبانی و سفارش جدید را می‌کشد | «پشتیبانی دائمی» بدون شرح و زمان پاسخ |
| هاست | هزینه‌های پنهان سال‌های بعد را نشان می‌دهد | هزینهٔ تمدید و مسئول آن نوشته نشده |
| تست و پذیرش | «تحویل» را به یک رویداد مشخص تبدیل می‌کند | هیچ مهلتی برای بررسی کارفرما نیست |
| فسخ و تحویل | روز جدایی، کار و پول را تسویه می‌کند | با فسخ، هیچ فایل یا دسترسی‌ای به شما نمی‌رسد |
| محرمانگی | از اطلاعات کسب‌وکارتان محافظت می‌کند | دسترسی‌ها بدون هیچ تعهدی رد و بدل می‌شوند |
قرارداد طراحی سایت فروشگاهی: چند بند اضافه
فروشگاه اینترنتی به پول و موجودی کالا وصل است، پس قراردادش چند بند بیشتر لازم دارد:
- درگاه پرداخت: کدام درگاه یا درگاه‌ها وصل می‌شود، گرفتن درگاه به نام شما با کیست، و تست پرداخت واقعی پیش از تحویل انجام می‌شود یا نه. حساب درگاه باید به نام کسب‌وکار خودتان باشد.
- ورود محصول: چند محصول را مجری وارد می‌کند، با چند عکس و چه سطحی از توضیحات، و فایل محصولات را در چه قالبی از شما می‌گیرد.
- حمل و ارسال: روش‌های ارسال، محاسبهٔ هزینهٔ ارسال و اتصال به سرویس‌های پستی اگر لازم است.
- اعلان‌ها: پیامک و ایمیل سفارش برای مشتری و مدیر، و اینکه هزینهٔ پیامک با کیست.
- اتصال به نرم‌افزارهای دیگر: اگر قرار است فروشگاه با حسابداری یا انبار هماهنگ شود، باید جداگانه در پیوست بیاید؛ این از پرهزینه‌ترین بخش‌هایی است که معمولاً از قلم می‌افتد.
اگر در حال مقایسهٔ پیشنهادهای فروشگاهی هستید، امکانات و پلن‌های طراحی سایت فروشگاهی یوتا را هم کنار بقیه بگذارید تا بدانید هر پلن چه چیزی را پوشش می‌دهد.
وقتی قرارداد طراحی سایت و سئو یکی است
گاهی طراحی سایت و سئو هم‌زمان شروع می‌شوند. این کار منطقی است، چون ساختار صفحه‌ها بهتر است از اول بر اساس استراتژی سئو چیده شود. در چنین پروژه‌هایی، علاوه بر اصول اولیهٔ سئو، تحقیق کلمات کلیدی، تدوین استراتژی و طراحی معماری صفحات هم انجام می‌شود و تیم طراحی صفحه‌ها را بر همان اساس می‌سازد.
نکتهٔ کلیدی این بخش: قرارداد سئو باید تحویل‌دادنی قابل اندازه‌گیری داشته باشد، نه وعدهٔ رتبه. هیچ‌کس گوگل را کنترل نمی‌کند. شرکتی که «رتبهٔ یک تضمینی» در قرارداد می‌نویسد، یا عبارتی بی‌رقیب انتخاب می‌کند که کسی جست‌وجویش نمی‌کند، یا از روش‌هایی استفاده می‌کند که بعداً به سایت شما آسیب می‌زند. به‌جایش این‌ها را بخواهید:
- فهرست کلمات کلیدی هدف و صفحهٔ مرتبط با هر کدام
- کارهای فنی مشخص (سرعت، سایت‌مپ، دادهٔ ساختاریافته، رفع خطاهای سرچ کنسول)
- تعداد و نوع محتوای تولیدی در هر ماه
- گزارش دورهای از وضعیت واقعی رتبه و بازدید، با دسترسی خودتان به سرچ کنسول
شیوهٔ کار یوتا در این بخش، از تحقیق کلمات کلیدی تا گزارش، در صفحهٔ خدمات سئو آمده است.
قرارداد در روال کاری یوتا کجاست؟
در یوتا، مسیر هر پروژهٔ طراحی سایت با مشاورهٔ تخصصی برای شناختن هدف سایت شروع می‌شود و قدم دوم «عقد قرارداد برای طراحی سایت» است. یعنی قرارداد بعد از روشن‌شدن نیاز بسته می‌شود، نه قبل از آن. مراحل بعدی (خرید دامنه و هاست، بررسی رقبا، طراحی گرافیکی، آموزش کار با سایت، تست کارفرما و بازنگری، و پشتیبانی بر اساس قرارداد) همه به همان سندی ارجاع دارند که در قدم دوم امضا شده است.
سؤالات متداول
آیا می‌توانم از یک نمونه قرارداد آماده استفاده کنم؟
بخش عمومی قرارداد را می‌شود از یک الگو گرفت، ولی پیوست فنی و بندهای مالکیت، پشتیبانی و پذیرش باید مخصوص پروژهٔ خودتان نوشته شود. برای جنبه‌های حقوقی و ضمانت‌ها از مشاور حقوقی کمک بگیرید.
دامنه باید به نام چه کسی ثبت شود؟
به نام خود کسب‌وکار یا صاحب آن. دسترسی هاست، کد و پنل مدیریت هم باید در پایان پروژه به شما تحویل شود.
اگر وسط کار امکان جدیدی بخواهم چه می‌شود؟
قرارداد خوب برای این حالت راه دارد: خواستهٔ جدید جدا برآورد می‌شود و زمان و هزینه‌اش جداگانه توافق می‌شود، بی‌آنکه کل پروژه از نو شروع شود.
آیا رتبهٔ اول گوگل را می‌شود در قرارداد تضمین کرد؟
نه. چیزی که می‌شود تضمین کرد، انجام کارهای مشخص و قابل اندازه‌گیری و گزارش شفاف نتیجه است. وعدهٔ رتبهٔ تضمینی را نشانهٔ خطر بدانید.
قدم بعدی
اگر قراردادی جلوی شماست و می‌خواهید بدانید فهرست امکاناتش با نیاز کسب‌وکارتان می‌خواند یا نه، یا می‌خواهید پروژه‌تان را از نیازسنجی شروع کنید، با کارشناسان یوتا در تبریز به شمارهٔ ۰۴۱-۳۳۳۵۴۴۴۰ تماس بگیرید یا از صفحهٔ تماس با یوتا درخواست مشاورهٔ رایگان ثبت کنید.
ارسال دیدگاه